Valencia: la ciudad de la luz Een van de meest lichtvervuilde steden van Europa
|
| Plaza del la virgen (eigen foto) |
Niet Parijs noch het dichtbevolkte België genieten de twijfelachtige eer om zichzelf de meest verlichte stad, dan wel land, in Europa te noemen. Valencia doet het nog een stuk slechter. In 2007 besteedde de stad maar liefst 13,5 miljoen euro aan zijn verlichting, en daarmee staan ze met voorsprong op kop in de Europese rangschikking. De cijfers liegen er niet om: in Valencia vind je ongeveer 25.000 verkeerslichten aangevuld met een slordige 90.000 straatlantaarns. In het verlengde scoort ook Spanje het slechtst wat betreft straatverlichting.
In Valencia viel er op amper tien jaar tijd een verdubbeling in verbruik op te tekenen. Nochtans verplicht een nationaal plan van het ministerie van Energie de stad tot het ondernemen van actie. Tegen 2012 moeten de Valencianen hun verbruik namelijk terugschroeven tot 75 kilowattuur per persoon. En als je weet dat de balans momenteel op 127 kilowattuur ligt, kan men zich maar beter reppen. Kritische stemmen rijzen her en der op, maar de grote omwenteling lijkt veraf.  |
| Giuseppe Grezi (eigen foto) |
Het klinkt absurd maar in Alicante, een stad op ongeveer 200 kilometer afstand, kan men Valencia “zien” . Door de enorme lichtuitstoot kan je er een gloed waarnemen afkomstig uit de grootstad. Vreemd genoeg beweerde het lokaal bestuur de voorbije jaren dat er geen probleem is. In verschillende interviews met de nationale pers hielden ze voet bij stuk door te beweren dat de sterke verlichting de rust en veiligheid die Valencia typeren, moeten garanderen. “Onzin”, beweert Guiseppe Grezi van de lokale groene partij. “Zelfs al zou dat kloppen, dan nog wegen de nadelen niet op tegen de voordelen. Ons hoge energieverbruik zorgt voor een milieuprobleem aangezien we die energie via petroleum opwekken. Daarnaast levert het ook heel wat ongemakken op voor mens en dier. Zwaar verlichte pleinen en lanen, houden de bewoners wakker. Insecten en maritieme wezens verdragen de radiatie niet en wijken uit.”
Licht als statussymbool “Wat we nodig hebben is een mentaliteitswijziging. Valencia is de derde grootste stad maar had in het verleden weinig inbreng in het economisch product. De laatste jaren was er echter meer bedrijvigheid en begonnen inwoners te veel waarde te hechten aan uiterlijke kenmerken van luxe zoals auto’s. Het is je vast al opgevallen dat het verkeer hier heel druk is. Die overdaad aan verlichting sluit daar perfect bij aan. Valencia heeft natuurlijk ook een bijzondere band met licht. Beeld je de Fallas maar eens in zonder het vuurwerk en de feeërieke nachtelijke taferelen. Het zijn statussymbolen, samen met de Formule 1-race, de Imax en de America’s Cup, die de identiteit van de stad bepalen. Dat zit dan ook ingebakken bij haar bevolking. Weinig licht associëren ze met iets lelijk en gevaarlijk. Als de grote massa het probleem niet herkent, kunnen we nog lang wachten op beterschap.“
“De energie is ook goedkoop wat de sensibilisering bemoeilijkt. Op het stadsbestuur hoeven we alvast niet te rekenen. Zij verbergen zich achter kleinschalige initiatieven, zoals de vervanging van straatlampen door leds, die hun goede wil moeten aantonen maar in wezen gaat het om een druppel op een hete plaat. Veel woorden maar weinig daden. In tijden van klimaatverandering is dat pure waanzin. Net zoals met onze afvalverwerking lopen we op vlak van energiebeleid hopeloos achter op Noord-Europese landen.” Grezi ijvert zelf al jaren om de publieke opinie achter zich te krijgen. Door lokale journalisten te informeren hoopt hij het stadsbestuur onder druk te zetten. “Het huidige bewind is al achttien jaar aan de macht en zoals de traditie het wil, begint het dan wel eens te slabakken. In andere delen van Spanje bestaan er wetten rond lichtvervuiling, hier niet. Binnen twee jaar houden we verkiezingen. Ik hoop op verandering.”
"Valencianen associëren weinig licht
met lelijk en gevaarlijk"
 |
| Enric Marco: "Licht blijft als stof hangen in de atmosfeer"(eigen foto) |
Hij is niet de enige. Enric Marco deelt dezelfde frustratie, al is het dan om iets andere redenen. Marco is professor astronomie aan de Universidad de Valencia: “Vanuit het observatorium kan ik geen enkele ster zien. Enkel de maan en enkele planeten. En ik vrees dat je zelfs die in de toekomst niet meer zal kunnen zien. Wat wil je? Naast het gebouw loopt de autosnelweg en langs de andere kant staat een televisiegebouw. Het vormt een ernstig probleem voor onze lectoren en studenten. Twaalf jaar geleden kon je de sterrenhemel nog in alle glorie bewonderen, deze generatie kinderen groeit op zonder het besef dat er zich boven hen een eindeloos universum uitstrekt. Gisteren had ik een groepje schoolkinderen op bezoek die verbaasd opkeken toen ik hen beelden toonde van sterrenstelsels. Du jamais vu voor hen. Doorheen de menselijke geschiedenis vergaapte de mens er zich aan. Hadden Copernicus en Galileo Galilei hun hoofd niet naar boven gericht, wisten we misschien nooit dat de aarde rond de zon draait en niet omgekeerd. Bijzonder jammer dat we dit opgeven voor eindeloze rijen straatlantaarns die ook naar boven schijnen, de verkeerde kant dus, en zo alles vergallen.” Net zoals water –en luchtvervuiling heeft een overdaad aan lichtemissie blijvende gevolgen. “Mensen denken dat het licht simpelweg verdwijnt maar het blijft hangen in onze atmosfeer doordat het tegen de wolken weerkaatst. Als er geen wolken zijn, blijft het ook hangen als stof in de lucht. Veel heeft te maken met het plaatselijke rechtse bestuur. Zij houden het been hardnekkig stijf. Enkele jaren geleden, tijdens een internationale actie tegen het hoge energieverbruik, liet de burgemeester de lichten aan het stadhuis, zoals het hoort, uit. Tezelfdertijd werd er een nieuwe snelweg ingehuldigd waarvan de lantaarnpalen, 200 stuks, allemaal aanstonden. Het is dweilen met de kraan open. Gevraagd naar een reactie bleef het bij het stadsbestuur akelig stil.
Josefien D'Haene
Benjamin Ponsaerts
Stephan De meersman
Delphine De Gryse